Nhiều người nghĩ phải có bếp rộng và đủ nồi niêu mới nấu được. Thật ra bếp quê ngày trước chỉ có một hai cái nồi, một cái chảo, một con dao. Bữa cơm vẫn ra.
Bài này liệt kê bộ tối thiểu thật sự cần, cách xoay khi thiếu, và nếu muốn sắm thêm thì nên mua gì trước.
Bộ tối thiểu
Một con dao sắc. Quan trọng hơn mười con dao cùn.
Một cái thớt. Hai cái thì tốt hơn, một cho đồ sống một cho đồ chín.
Một cái nồi vừa. Nấu cơm, nấu canh, luộc rau đều được.
Một cái chảo. Xào và rán.
Một cái rổ. Rửa, để ráo, đựng.
Một cái muôi và một đôi đũa cả. Đủ cho phần lớn thao tác.
Một cái bát tô. Trộn, ướp, đựng.
Một cái xửng hoặc rổ hấp. Đặt vừa nồi là được.
Vài cái hộp có nắp. Để chia đồ.
Một cái nồi cơm điện nếu tiện. Rảnh tay và khó hỏng cơm.
Không cần máy xay lúc đầu. Cối giã làm được phần lớn việc.
Không cần lò nướng. Bếp Việt vốn ít dùng.
Không cần bộ nồi bảy cái. Dùng hai cái là chủ yếu.
Tóm lại, dao sắc và một nồi một chảo là đủ khởi đầu. Phần còn lại thêm dần theo nhu cầu thật.
Thay thế khi thiếu
Không có xửng thì úp bát trong nồi. Đặt đĩa lên trên, đậy vung — hấp được.
Không có cối thì dùng đáy cốc dày. Giã lạc, giã tỏi đều được.
Không có chày thì dùng cán dao. Đập gừng, đập sả.
Không có rây thì dùng khăn xô sạch. Lọc nước dùng.
Không có khuôn thì gói lá hoặc dùng hộp. Ép giò chay, đóng chè kho.
Không có cân thì đong bằng bát và thìa. Ghi lại tỉ lệ để lần sau lặp được.
Không có nồi hấp lớn thì hấp làm nhiều mẻ. Chậm hơn nhưng vẫn ra.
Không có chảo chống dính thì làm nóng chảo kỹ. Chảo nóng già thì ít dính hơn nhiều.
Không có lò thì rang chảo thay nướng. Lạc, vừng, hạt đều rang chảo được.
Không có tủ lạnh thì mua theo bữa. Và ưu tiên đồ khô.
Không có bếp thứ hai thì nấu theo thứ tự. Món để được nấu trước, món ăn nóng nấu sau.
Mượn được thì mượn, đừng vội mua. Nhất là đồ dùng vài lần một năm.
Đồ cũ còn tốt thì dùng. Không cần mới.
Nói gọn, thiếu dụng cụ thì đổi cách làm. Rất ít món thật sự cần đúng một thứ đồ.
Sắp xếp bếp chật
Để thứ hay dùng trong tầm với. Dao, muôi, muối, dầu.
Treo lên tường để tiết kiệm mặt bàn. Muôi, chảo, rổ đều treo được.
Dùng giá nhiều tầng. Tận dụng chiều cao.
Hộp trong suốt để nhìn thấy đồ. Đồ khuất là đồ bị quên.
Dán nhãn hũ đồ khô. Ba loại bột trắng nhìn giống nhau.
Chừa một khoảng trống để thái. Không có chỗ thái thì nấu rất bực.
Dọn tới đâu gọn tới đó. Bếp chật thì càng phải vậy.
Rửa dần trong lúc chờ. Cuối buổi đỡ hẳn.
Bỏ đồ không dùng tới. Bếp chật mà chứa đồ thừa là tự làm khó mình.
Đồ dùng một lần một năm thì cất chỗ khác. Không chiếm chỗ hằng ngày.
Thùng rác có nắp và đổ thường xuyên. Bếp nhỏ thì mùi lan nhanh.
Giữ chỗ để đồ khô tránh xa bếp và bồn. Hai chỗ ẩm nhất.
Lau bếp sau mỗi lần nấu. Dầu bám lâu ngày rất khó.
Rút lại, bếp chật không phải vấn đề nếu gọn. Vấn đề là chứa đồ không dùng.
Nếu muốn mua thêm
Mua dao tốt trước tiên. Thứ đáng đầu tư nhất trong bếp.
Rồi tới một cái chảo đáy dày. Giữ nhiệt tốt thì món xào khác hẳn.
Rồi tới nồi đáy dày. Kho và ninh không cháy đáy.
Xửng hấp nếu hay làm bánh và xôi. Đáng tiền nếu dùng thường.
Nồi áp suất nếu hay ninh đậu. Rút ngắn thời gian nhiều.
Máy xay nếu hay làm sữa hạt. Không thì chưa cần.
Cân nếu hay làm bánh. Bánh cần chính xác hơn món mặn.
Hộp đựng tốt thì dùng lâu. Đáng hơn hộp rẻ thay liên tục.
Đừng mua đồ vì thấy quảng cáo. Hỏi mình có dùng mỗi tuần không.
Đừng mua bộ nồi nhiều món. Thường chỉ dùng hai ba cái.
Mua dần theo nhu cầu thật. Nấu vài tháng là biết mình thiếu gì.
Đồ cũ chất lượng tốt cũng đáng mua. Nồi gang cũ dùng được rất lâu.
Giữ gìn thì đồ bền. Rửa và lau khô sau mỗi lần dùng.
Nhìn chung, thứ tự là dao, chảo, nồi. Ba thứ đó tốt thì nấu gì cũng dễ hơn.
Giữ dụng cụ bền
Rửa ngay sau khi dùng. Để khô lại là chà mãi không ra.
Lau khô trước khi cất. Nhất là dao và đồ gang.
Dao cất riêng, đừng ném chung ngăn kéo. Vừa cùn vừa nguy hiểm.
Mài dao định kỳ. Dao cùn nguy hiểm hơn dao sắc.
Thớt gỗ phơi khô hẳn. Ẩm là mốc và có mùi.
Thớt nứt thì thay. Vết nứt giữ cặn.
Chảo chống dính đừng dùng đồ kim loại. Xước là hỏng lớp phủ.
Chảo gang thì lau dầu mỏng sau khi rửa. Chống gỉ.
Nồi cháy đáy thì ngâm nước ấm. Đừng cạo mạnh.
Đồ nhựa không để gần lửa. Chảy và biến dạng.
Hộp có mùi thì phơi nắng. Vài buổi là đỡ.
Kiểm tra tay cầm lỏng. Siết lại trước khi nó rơi.
Đồ hỏng hẳn thì thay. Cố dùng đồ hỏng là nguy hiểm.
Rút lại, đồ bếp bền là nhờ rửa ngay và lau khô. Hai việc đó tốn chưa tới một phút.
Lỗi hay gặp
Mua bộ nồi nhiều món rồi chỉ dùng hai cái. Tốn tiền và chiếm chỗ.
Dùng dao cùn. Nguy hiểm hơn dao sắc và cắt xấu.
Một thớt cho mọi thứ. Nên tách đồ sống và đồ chín.
Cất thớt khi còn ẩm. Mốc và có mùi.
Dùng muôi kim loại trên chảo chống dính. Xước lớp phủ.
Ngâm nồi gang lâu trong nước. Gỉ.
Để đồ nhựa gần bếp. Chảy và biến dạng.
Chứa đồ không dùng trong bếp chật. Tự làm khó mình.
Không dán nhãn hũ bột. Ba loại bột trắng giống hệt nhau.
Để đồ khô cạnh bồn rửa. Ẩm và mốc.
Không chừa chỗ để thái. Nấu rất bực và dễ đứt tay.
Mua đồ vì quảng cáo chứ không vì nhu cầu. Dùng vài lần rồi cất.
Cố dùng đồ đã hỏng. Tay cầm lỏng, chảo bong lớp phủ — nên thay.
Điểm chung: bếp nhỏ không cần ít đồ hơn mà cần đúng đồ hơn. Dao sắc, chảo tốt, nồi dày — ba thứ đó là đủ để nấu mọi món trong site này.
